„Þetta var algjör lífsbjörgun“ 

„Ég var mjög virk fyrir veikindin og er virk eftir þau. Þetta var kafli í mínu lífi sem tók af mér en gaf mér ýmislegt líka,“ segir Katrín Júlíusdóttir ráðgjafi hjá Athygli og rithöfundur. Katrínu ættu allflestir að þekkja en hún hefur gefið út tvær glæpasögur og sat fjögur kjörtímabil á þingi fyrir Samfylkinguna í Suðvesturkjördæmi, var iðnaðarráðherra á árunum 2009-2012 og efnahagsráðherra 2012-2013.

Katrín greindist með sortuæxli á eyra haustið 2022 og gekk þá inn í nýtt verkefni í sínu lífi þar sem hún fékk tækifæri til að kynnast nýjum hliðum á sjálfri sér og setja fókus á það sem færir henni gleði.

Sjö persónuleikar

Viðmælandi minn að þessu sinni er Katrín Júlíusdóttir; ráðgjafi, rithöfundur og fyrrverandi ráðherra. Glaðleg í fasi og töff klædd, í víðar gallabuxur og stuttan, glansandi bomber-jakka, með gleraugu sem ramma andlitið svo fallega inn. Katrín er fyrst og fremst móðir fjögurra drengja og vel gift, að eigin sögn, enda hefur eiginmaður hennar staðið þétt við bakið á henni í öllum lífsins verkefnum, hvort sem er á sviði frama eða þegar veikindi bönkuðu óvænt upp á.

„Maðurinn minn segir að ég sé með sjö persónuleika,“ segir Katrín og hlær, en eiginmaður hennar er Bjarni Bjarnason rithöfundur.

Hún lýsir sér sem afar atorkusamri og að þannig hafi hún alltaf verið. „Það hefur alltaf verið mikill göslagangur á mér. Ég var rosalega virk fram eftir aldri. Eiginlega snarofvirk og var til dæmis alltaf í tveimur og jafnvel þremur vinnum með skóla.“

Þessi unga kona, aðeins 52 ára gömul, hefur prófað ýmislegt og gegnt ábyrgðarstöðum sem hefur hentað henni vel, enda „rosalegur extrovert“, að eigin sögn. Það er þó stutt í að þurfa annað slagið að upplifa að vera ein með sjálfri sér og segist Katrín hafa gefið einverunni meira pláss síðustu ár en fyrstu 40 ár ævinnar. „Ég fæ útrás fyrir introvertinn í skrifunum,“ segir Katrín sem hefur, auk annarra starfa, skrifað tvær glæpasögur. Sú síðasta kom út árið 2022.

Katrín segist hafa viljað „gleypa lífið“ fram eftir öllum aldri, en það hafi breyst undanfarin ár. Hún kunni núna betur við sig í kyrrð og ró og sé þakklát fyrir daga þar sem ekkert stórkostlegt gerist. Spurð hvort það að greinast með sortuæxli hafi orðið til þess að hún vildi taka lífinu með meiri ró svarar hún: „Ekki þessi veikindi sem slík. Ég greindist með brakka-genið árið 2018 og fór í tvöfalt brjóstnám 2019. Hálfu ári áður en ég greindist með meinið fór ég í liðskipti á hné, þannig að það má því segja að þörfin fyrir að njóta betur núsins hafi safnast upp yfir tíma. Þegar maður lifir stóru lífi lendir maður líka í ýmsu og í dag finnst mér eftirsóknarvert að minnka aðeins rammann og sjá betur og njóta þess sem er mér næst.“

Katrín ólst upp á Háaleitisbraut til níu ára aldurs en flutti þá í Kópavog og segist eiga sterkar rætur þar. „Það er úthverfastelpa í mér og landsbyggðastelpa. Pabbi er frá Húsavík, ég var mikið hjá ömmu og afa fyrir norðan þegar ég var stelpa og er líka með taugar þangað.“

Eftir menntaskóla nam Katrín mannfræði við Háskóla Íslands og var mikið í stúdentapólitík. Þegar hún átti einungis lokaritgerðina eftir í mannfræðinni fór hún út á vinnumarkaðinn, fyrst í verslunarrekstur og síðan í hugbúnaðarbransann. Þá hafði hún eignast elsta son sinn og skyldan kallaði.

„Þetta voru svolítið aðstæðurnar, ég þurfti að sjá fyrir okkur og var að vinna mikið.“

Katrín fór á þing aðeins 28 ára, fyrir Samfylkinguna í Suðvesturkjördæmi.

„Ég fer inn á þing og er þar í fjögur kjörtímabil. Það var krefjandi en hentaði mér samt mjög vel því það er mikið um samskipti á þinginu.“

Hún eignaðist tvíbura árið 2012 á meðan hún gegndi embætti iðnaðarráðherra en tók við stöðu efnahagsráðherra þegar hún kom til baka úr leyfi. „Ég er vel gift svo þetta gekk allt upp. Það hefur alltaf hentað mér vel að hafa mikið að gera. Því fleiri boltar á lofti því meiru virðist ég koma í verk, eins undarlegt og það nú er.“

Katrín var á þingi til 2016 en fór þá að hugsa sér til hreyfings. „Mér finnst svo mikilvægt að vera alltaf upp á mitt besta á þeim stað, á þeim tíma, sem ég er hverju sinni. Ef orkan fer að dala þá er kominn tími til að skipta um vettvang.“

Óvænt verkefni

Árið 2022, ári áður en Katrín greindist með sortuæxli, ákvað hún að skipta um kúrs eftir að hafa sinnt starfi framkvæmdastjóra Samtaka fjármálafyrirtækja í sex ár og gefa sjálfri sér rými og tíma. Hún vildi fylgja eftir bókunum sínum erlendis og sinna persónulegum verkefnum sem höfðu setið á hakanum sökum anna.

„Ég var að gíra mig upp í að fara af stað í næstu verkefni þegar ég greinist. Þannig að í stað þess að vera eitt ár frá föstum verkefnum urðu árin tvö.“

Katrín fékk fyrstu niðurstöður um meinið í byrjun október, 2023. Í kjölfarið þurfti hún að gangast undir tvær stórar aðgerðir á eyra þar sem tekinn var biti af eyranu og á móti gerð húðágræðsla, auk þess sem eitill í hálsi var fjarlægður. Til að aðgerðarsvæðið myndi gróa sem best þurfti hún að taka því afar rólega á eftir. Hún fékk svör í byrjun desember sama ár um að náðst hefði að fjarlægja allt æxlið í seinni aðgerðinni.

„Krabbamein er bara bölvaður bófi sem kemur aftan að fólki og ruglar öll plön. Bófi sem skýtur meinvörpum. Þetta var ekkert frábær tími – þetta var bölvað.“

Við tók eftirlit á þriggja mánaða fresti, en hún segir það ekki hafa verið fyrr en í fyrsta eftirlitinu, 3-4 mánuðum eftir seinni aðgerðina, að hún fékk raunverulega staðfestingu á að allt væri í lagi.

Það er vitaskuld áfall að greinast og gangast undir tvær stórar aðgerðir.

„Ég missti málið og sagði mjög fáum frá þessu fyrr en aðgerðin var að verða að veruleika. Ekki það að ég hafi vilja fela þetta en ég kom bara ekki upp orði en vegna þess hvar meinið var staðsett þá vissi ég að þetta yrði auðvitað mjög sýnilegt og ég þurfti á einhverjum tímapunkti að segja frá þótt ég hafi átt mjög erfitt með það. Ég var ólík sjálfri mér en ég held að kerfið mitt hafi tekið yfir og verið að hlífa mér þar til ég hafði náð betur utan um þetta með eiginmanninum og strákunum okkar.“

Katrín segist búa svo vel að eiga stóra vinahópa. „Ég á svo góða vini, sem eru mjög flinkir, og góður vinur minn hringdi í mig og sagði mjög ákveðinn: Þú átt að fara í Ljósið,“ en Katrín bætir við að hún hafi ekki ímyndað sér að hún ætti erindi í Ljósið þar sem aðgerðunum tveimur var lokið og allar líkur væru á fullum bata. „Hann hló að mér og spurði: Heldurðu að þú hafir fengið eitthvert mini-krabbamein?“

Katrín segir það hafa einkennt karakterinn sinn að vilja gera sem minnst úr hlutunum en hún ákvað þó að „hlýða“ honum og sér ekki eftir því.

Lýsti upp tilveruna

„Ég komst að í Ljósinu eftir áramót,“ segir Katrín. „Það sem Ljósið gerði fyrir mig … Þetta var algjör lífsbjörgun að ég færi þarna vegna þess að ég var ekki að komast á fætur á morgnana. Drifkrafturinn og verkgleðin hurfu þegar ég greindist. Ég var ekki að gera neitt af viti yfir daginn.“ Katrín lýsir eins konar doða sem hafi legið á henni eins og mara og gert andlegu hliðina afar þunga.

„Ég fór í fyrsta viðtalið til iðjuþjálfa sem skráði mig í alls konar námskeið, fatabreytinganámskeið og námskeið í núvitund.“

Eitthvað gerðist innra með Katrínu sem fann sig aftur knúna til að vakna, fara á fætur og mæta í Ljósið.

Katrín sótti einnig grunnnámskeið hjá Ljósinu: „Þarna tengdi ég við aðra í sömu stöðu, aðallega konur. Þær hjálpuðu mér mjög mikið og þær átta sig örugglega ekki á því hve dýrmætar þær voru í gegnum þetta ferli,“ segir Katrín og lýsir því hve mikilvægt hafi verið að geta hlíft fjölskyldunni fyrir ákveðinni upplifun og fengið í staðinn að spegla sig í jafningjahópnum.

„Ég var til að mynda með mjög blendnar tilfinningar gagnvart fyrstu niðurstöðunum eftir aðgerðina því ég var með fyrirvara á léttinum en þeir [synir hennar] urðu svo glaðir. Þær [konurnar í jafningjahópnum] skildu þetta og þá gat ég talað um þetta við þær en deilt gleðinni með strákunum mínum.“

Katrín segist viss um að námskeiðin hjá Ljósinu hafi hjálpað henni að fara fyrr af stað eftir veikindin. Kirsuberið á toppnum hafi verið þegar sálfræðingur hjá Ljósinu hvatti hana til að gera eitthvað sem hana sjálfa langaði að gera og hafa gaman að því á meðan á því stæði, svo úr varð að hún fór í fjölmargar útilegur sumarið 2024.

„Ég á vini mínum líka mikið að þakka fyrir að hafa beinlínis sagt mér að fara í Ljósið. Annars hefði ég verið miklu lengur í holunni.“

Þegar Katrín útskrifaðist úr Ljósinu, í lok sumars 2024, urðu ákveðin tímamót. „Ég var bara HA? Má ég ekki koma samt í mat og svona? Ég átti pínu erfitt að með að sleppa tökunum því þótt ég hafi ekki verið þarna eins oft og margir þá hjálpaði Ljósið mér mjög mikið.“

Við tók tímabundið verkefni sem kosningastjóri fyrir Samfylkinguna, haustið 2024. Þaðan fór hún til Athygli þar sem hún starfar sem ráðgjafi enn þann dag í dag.

Katrín segist eflaust hafa getað farið fyrr af stað í vinnu því hún var líkamlega hraust en í veikindunum fann hún þörf á að vinna í andlegu hliðinni. Sú vinna hafi verið það sem hún þurfti á að halda og eitthvað sem hún geti þakkað fyrir.

Lífið heldur áfram og allt hefur sinn gang. Katrín er laus við meinið og vinnur nú hörðum höndum við að skrifa þriðju glæpasöguna sem hún stefnir á að gefa út á næsta ári. Dagarnir eru langir því hún er einnig í fullu starfi en hún segist þó meira meðvituð um að staldra reglulega við og spyrja hvort hún sé að gera eitthvað fyrir sjálfa sig. Það sé frábært að vera virk úti í daglega lífinu en kyrrðin og róin kalli á hana nú sem aldrei fyrr og þar er fjölskyldan í forgrunni.

„Mér finnst æðislegt að koma heim og fara í náttbuxurnar, hanga með strákunum mínum og horfa á bíómyndir. Bara vera og njóta litlu hlutanna því þeir geta verið stórkostlegir ef við leyfum okkur að staldra við og taka eftir þeim.“