„Róbert, þú ert bestur í brekkunum!“ 

Undirrituð gengur inn á lítið kaffihús nálægt miðbænum og hittir þar viðmælanda sinn, Róbert Heimir Hnífsdal Halldórsson, mann sem býður af sér góðan þokka. Klæddur í íslenska lopapeysu í sauðalitunum brosir Vestfirðingurinn, borinn og barnfæddur, út að eyrum. Svo kemur eitt stórt knús!

„Ljósið er heimahöfn mín í öllu þessu ferli. Stundum er ég ekki stemmdur, en mæti svo í Ljósið og sé aldrei eftir því,“ segir Róbert um Ljósið þegar spjallið hefst. Hann greindist með eitilfrumukrabbamein þann 27. júní í fyrra og hóf meðferð 15. júlí, nákvæmlega tíu árum eftir að eiginkona hans, Rún Rúnarsdóttir, hóf meðferð við brjóstakrabbameini. Það er því hægt að segja að þau hjónin hafi aldeilis fengið vindinn í fangið og lært að takast á við verkefnin í sameiningu, af stóískri ró og bjartsýni.

Vestfirskur orkubolti

Róbert er 54 ára gamall og ólst upp í Hnífsdal, rúmlega 200 manna bæjarfélagi á milli Ísafjarðar og Bolungarvíkur. Hann byrjaði snemma að vinna fyrir sér, í bæjarvinnu og frystihúsi. Spurður segist hann aldrei hafa farið á sjóinn, ekki í þeirri merkingu eins og flestir þekkja sjómennsku heldur var hann í Björgunarsveitinni Tindum og þurftu þeir stundum róa út þegar skipin voru að koma í land í mikilli brælu. Þess er einnig vert að geta að Róbert tók þátt í björgunaraðgerðum í snjóflóðunum á Súðavík og Flateyri.

„Eftir á að hyggja var þetta góður skóli en það fóru margir mjög illa út úr þessu, ekki bara þeir sem lentu í flóðunum heldur líka félagar í björgunarsveitunum. Þetta var náttúrulega fyrir tíma áfallahjálpar.“

Róbert bjó og starfaði fyrir vestan í 25 ár. Hann kynntist Rúnu þegar þau störfuðu á Sjallanum á Ísafirði og hefur verið giftur henni í 30 ár.

„Við eigum þrjár fallegar, uppkomnar dætur og tvö barnabörn. Þannig að lífið er mjög ljúft.“

Með grunnskólamenntun í farteskinu vissi Róbert ungur að hann byggi yfir frábærum hæfileika sem sölumaður og var sérlega góður í samskiptum. Þegar hann komst ekki á samning þegar hann lærði til rafvirkja sá hann að hann þyrfti að feta nýjar slóðir. Fljótlega hóf hann störf hjá Würth, alþjóðlegu fyrirtæki með vinnufatnað og verkfæri, og var þar í ein tuttugu ár.

„Það var gaman að komast þar inn ekki með neina menntun,“ segir Róbert, sem hóf MBA-nám innan fyrirtækisins; Würth Business Academy og fékk í kjölfarið stöðu í Kína.

„Það var mjög áhugavert. Ég hefði ekki viljað missa af þessu.“ Fjölskyldan kom heim aftur þegar faðir Róberts greindist með krabbamein og náðu þau nokkrum vikum áður en hann kvaddi.

„Það er búið að skrifa þetta handrit fyrir okkur,“ segir Róbert sem hefur mikla trú á að hlutirnir séu nákvæmlega eins og þeir eigi að vera. Eftir að þau fluttu heim brast kórónaveirufaraldurinn á og prísuðu þau sig sæl að vera stödd hérlendis þegar allt lokaði í Kína og fólk fékk ekki að fara út fyrir hússins dyr.

Róbert hóf þá störf hjá Landsbjörg og sá um sölu- og markaðsmál þar. En eftir aðeins eitt ár í starfi fór hann í kulnun.

„Fyrir Duracell-kanínu eins og mig var erfitt að þurfa að læra að vera veikur. Eftir á að hyggja veit ég að verið var að undirbúa mig fyrir krabbameinið. Þetta eru allt sömu einkenni, þú ert með kvíða, þunglyndi, þú ert orkulaus. Þótt börnát sé mjög ólíkt krabbameini þá eru andlegu einkennin mjög svipuð.“

Eftir að hafa náð sér af kulnuninni fór Róbert að vinna fyrir Bosch og seldi þar verkfæri í samstarfi við Byko.

„Það var svo í mars eða apríl í fyrra að ég fer aftur að finna svipuð einkenni og í börnátinu.“

Hið andlega og öndun

Eins og áður sagði greindist Róbert 27. júní 2025, eftir að það fannst hnúður á hálsi hans í meðferð hjá kírópraktór. Hnúður sem nánast þrefaldaðist að stærð á einum sólarhring. Róbert rifjar upp þegar hann var staddur á spítalanum og greiningin var innan seilingar: „Ég sá það í andlitinu á öllum og svo segir læknirinn við mig: Þú ert með krabbamein.“

Róbert segir þau Rúnu hafa litið hvort á annað. Þau höfðu gengið í gegnum þetta tíu árum áður og vissu nákvæmlega hvað þau voru að fara að takast á við. „Þetta verður ekkert mál,“ var það fyrsta sem þau sögðu á þessari stundu.

Fram undan var stíf lyfjameðferð með fimm daga innlögn í alls fimm skipti og síðan tvær fyrirbyggjandi háskammtameðferðir. Róbert er laus við meinið í dag en er þó meðvitaður um að það eru alltaf einhverjar líkur á að það taki sig upp aftur.

Hvernig meðhöndlarðu þá staðreynd í höfðinu?

„Það eru alveg miklar líkur á að ég fái krabbameinið aftur en ég veit það verður ekki krabbamein sem fer með mig í gröfina. Sú hugsun fylgdi mér alla meðferðina,“ segir Róbert, sem er andlega þenkjandi og hefur tekið t.d. öndun mjög alvarlega og segir að svona 80% af verkefninu sé að hafa hausinn rétt skrúfaðan á.

„Ég var eitt skipti fárveikur og með bullandi fjörutíu stiga hita. Þá tek ég bara buteko-öndun og á hálftíma var hitinn kominn niður í 38. Starfsfólkið [á spítalanum] trúði þessu nú samt ekki.“

Það er eitt að veikjast, en annað að vera kippt út úr daglegri rútínu og vinnu, með tilheyrandi tekjumissi og jafnvel einsemd. Róbert er ansi virkur að eðlisfari en gat í veikindunum hvorki sinnt vinnu né áhugmálum. Hann er í kórnum Fjallabræður og stundar hjólreiðar af kappi ásamt félögum úr kórnum.

„Ég datt nánast alveg út, gat ekki sungið því lyfin höfðu mjög mikil áhrif á röddina. En ég kom samt á æfingar til að fá smá orku frá þeim,“ segir Róbert sem sækir orkuna í félagsskapinn. „Þá stóð ég aftast og bara hlustaði.“ Hann minnist einnig á félaga sinn úr hjólahópnum sem var vanur að segja hann: „Róbert, þú ert bestur í brekkunum!“ og nýtti Róbert sér þá setningu óspart sem stuðning í veikindum sínum.

Frábært starfsfólk á öllum vígstöðvum

„Mig langar að hvetja alla, sérstaklega karla til að mæta í Ljósið,“ segir Róbert þegar hann er spurður út í starfsemi Ljóssins. Sjálfur hefur hann verið virkur hjá Ljósinu og mætir reglulega í jafningjahóp sem hann segir hjálpa körlunum þar sem þeir fái tækifæri til að spegla sig hver í öðrum. „Matti Ósvald [markþjálfi og heilsufræðingur] segir alltaf svo skemmtilega: Karlar hittast ekki til að tala saman – þeir tala þegar þeir hittast.“

Það tók Róbert ekki langan tíma að skrá sig í Ljósið eftir að hann greindist enda þekkti hann aðeins til starfseminnar þegar eiginkona hans var þar í sínum veikindum. Hann segist strax hafa hitt iðjuþjálfa og fór á fullt í ræktinni sem er á staðnum og var hörkuduglegur enda var hann á sama stað líkamlega eftir þrjár lyfjameðferðir. Hann segist einnig hafa nýtt sér sálfræðinga innanhúss, markþjálfa, nudd og fleira.

„Það er allt í boði í Ljósinu … Og þeim hefur tekist svo vel til á nýja staðnum. Það var spurning um að ná sama anda og var á gamla staðnum og þeim hefur svo sannarlega tekist það. Það er svo gott andrúmsloft þarna og þau eiga hrós skilið.“

Af samtalinu við Róbert er vel að merkja að það sé góðan stuðning að finna hjá Ljósinu.

Hvað með heilbrigðiskerfið?

„Maður heyrir alltaf slæmu sögurnar en heilbrigðiskerfið hefur verið alveg upp á tíu. Það er auðvitað aðstöðuleysi sem maður verður var við en starfsfólkið, alveg sama í hverju maður lenti, það í þessu af lífi og sál ... Aðstöðuleysið er ekki starfsfólkinu að kenna. Ég dáist að fólki sem fer í þessi störf,“ svarar Róbert sem ávallt var í góðum tengslum við bæði við starfsfólk og sjúklinga á spítalanum. Hann reynir alltaf að láta gott af sér leiða.

Þakklæti efst í huga

Nú fer vegferð Róberts hjá Ljósinu að ljúka. Þegar hann er spurður um hvað taki við segist hann ekki alveg með það á hreinu. Eitt er hann þó viss um og það er að fara ekki of hratt út í lífið aftur.

„Mér finnst ég vera á skrýtnum stað. Ég veit ekki alveg ég ætla að gera þegar ég verð stór. Þau eru með námskeið hjá Ljósinu sem hjálpa til við fyrstu skrefin út í lífið aftur. Ég ætla að finna hvar mín orka liggur. Þetta eru náttúrulega tilfinningar allt í bland, ekki endilega slæm tilfinning. Maður þarf náttúrulega að útskrifast úr Ljósinu til að annar komist inn. Það getur verið að ég haldi áfram að hitta karlahópinn en það er ákveðið utanumhald í honum.“ Róbert bætir við að hann eigi ótrúlega góðan vinahóp og að þau hjónin hafi verið vel tryggð svo það séu að minnsta kosti ekki fjárhagsáhyggjur sem þau þurfi að kljást við, ofan á allt annað.

Svo ertu með fyrirlestra, geturðu sagt mér frá þeim og af hverju þú ákvaðst að vera með þá?

„Ég vildi gefa af mér,“ er stutta svarið.

Fyrirlestrarnir heita; Þú komst ekki svona langt til að komast ekki lengra. Róbert segist þó lítið hafa auglýst þá enda meðvitaður um að taka ekki að sér of mikið af verkefnum svo stuttu eftir veikindin. Eins og er á hann þrjá fyrirlestra bókaða en hefur nú þegar haldið nokkra. Það má segja að rauði þráðurinn í fyrirlestrum Róberts sé jákvætt hugarfar og eru þeir haldnir víða; t.d. Grensáskirkju, Blómaborg í Hveragerði. Næstu fyrirlestrar verða á Grensásdeild og í Vídalínskirkju í Garðabæ. Fyrirlestrarnir eru ætlaðir alls konar fólki á öllum aldri.

Það má segja að sölumaðurinn komi sterkur inn þegar hann selur hugmyndina um mikilvægi jákvæðs hugarfars í þeim verkefnum sem lífið kastar í fangið á fólki hverju sinni.

Í lokin er ekki úr vegi að draga fram jákvæða sýn Róberts á að greinast með krabbamein:

„Þetta er kannski svipað og ég upplifði í börnátinu. Það eru hlutirnir sem þú sást ekki áður í daglegu amstri. Einu sinni kom ég út eftir sex daga legu á spítalanum og bara stoppaði við aðalinnganginn og lét regndropana falla á andlitið í fullkominni núvitund.“

Það er fallegt að heyra Róbert tala um hve gott það var að finna fyrir regninu sem Íslendingar eru almennt duglegir að agnúast yfir.

„Við erum í svo miklu kapphlaupi og sumir vita einu sinni ekki hvert þeir eru að fara. Ég hef alltaf horft fram á veginn og nú, eftir þessi veikindi, þá horfi ég meira í baksýnisspegilinn. Hvað er ég búinn að upplifa? Ég er búinn að vinna hjá tveimur stórum alþjóðlegum fyrirtækjum. Ég á þrjár yndislegar dætur, barnabörn og konu. Ég get alveg verið sáttur að fara ekki að vinna aftur. Þessi ég hefði ekki sagt þetta fyrir þremur árum þegar vinnan skipti öllu máli, en hún gerir það ekki í dag.“